ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი მესხედე, გერმანია
ავგუსტ მაკეს ცხოვრება და შემოქმედება
ავგუსტ რობერტ ლუდვიგ მაკე, გერმანული ექსპრესიონიზმის მოკლე, მაგრამ კაშკაშა აღმავლობის სიმბოლო, ტრაგიულად დასრულდა პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამ. დაიბადა 1887 წელს მესხედეში, ვესტფალიაში. მისი სამხატვრო მოგზაურობა იყო სწრაფი განვითარება და გაცხოველებული შესწავლის პერიოდი, რომელსაც ახასიათებდა ახალი სტილებისადმი შეუვალი ცნობისმოყვარეობა და თანამედროვე გამოცდილების არსის აღსაღრმავებელი სურვილი. მაკეს ადრეულმა ცხოვრებამ ოჯახთან ერთად ბონის ქალაქში გადასახლება მოიტანა, სადაც მან მიიღო პირველი განათლება და დაიწყო ჩამოყალიბებული ნიჭის განვითარება. თუმცა ფორმალურად გაწაფული იყო დüsseldorf-ის სამხატვრო აკადემიაში 1904-1906 წლებში, ადოლფ მენჩენის ხელმძღვანელობით, სწორედ დამოუკიდებელმა შესწავლამა და მოგზაურობებმა გაუმართლა მისი მხატვრული ხმა. ამ ჩამოყალიბებულ წლებში შთაგონებული იყო იმპრესიონიზმის და პოსტ-იმპრესიონიზმის ტექნიკებით, რაც საფუძველი გახდა უფრო смелым გამოხატვისთვის. შემოსავალს ასაზღვრავდა სცენის დიზაინერად მუშაობა, რასაც კომპოზიციური უნარები და ფერის განსაცვიფრებელი შეგრძნება მოჰყვებოდა.
გავლენები და სამხატვრო განვითარება
მაკეს მხატვრული ტრაექტორია მნიშვნელოვნად იყო ჩამოყალიბებული XX საუკუნის ადრეული პერიოდის ძირითადი ფიგურებითა და მოძრაობებმა. გადამწყვეტი მომენტი 1912 წელს პარიზში დადგა, სადაც მან რობერტ დელონე გაიცნო, რომელიც ორფიზმის ერთ-ერთი მთავარი მიმდევარი იყო – კუბიზმის განშტოება, რომელიც სუფთა აბსტრაქციაზე და ცოცხალ ფერის ჰარმონიებზე იყო ორიენტირებული. ეს შეხვედრა გარდამტეხი აღმოჩნდა, რადგან მაკეს წარუდგინა ერთდროული კონტრასტის კონცეფცია და მისი მუშაობა უფრო დინამიკული და არარეპრეზენტაციული მიმართულებით გაუწია. მან დაიწყო ფერების გატეხილი თვითმფრინავების ექსპერიმენტირება და აბსტრაქტული ფორმები, იმის გამოხატვის სურვილით, რომ არა მხოლოდ იხილა, არამედ როგორ გრძნობდა რასაც ხედავდა. ამავე დროს, მეგობრობამ ფრანც მარკთან, გავლენიანი ჯგუფის „Der Blaue Reiter“-ის (ლურჯი მხედარი) წევრთან, ის მიიყვანა ვასილი კანდინსკის ორბიტაზე და სხვა ავანგარდულ მმართველებზე. მიუხედავად იმისა, რომ მაკეს სტილი განსხვავდებოდა კანდინსკის უფრო чистой აბსტრაქტული გამოკვლევებისგან, მან მოიწია ჯგუფის მხატვრული თავისუფლებისა და სულიერი კითხვა-პასუხის სულისკვეთება. მისმა ნახატებმა ასახა ლანდშაფტებისა და ყოველდღიური ცხოვრების ემოციური რეზონანსისადმი მზარდი ინტერესი, რომელიც სიხარულისა და ოპტიმიზმის გრძნობით იყო გაჟღენთილი.
ლურჯი მხედარი და მის ფარგლებს გარეთ: უნიკალური ექსპრესიონისტული ხედვა
როგორც „Der Blaue Reiter“-ის განუყოფელი წევრი, მაკემ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ჯგუფის გამოფენებში და პუბლიკაციებში, ხელს უწყობდა მის რადიკალურ იდეების გავრცელებას ხელოვნებისა და სულიერების შესახებ. თუმცა ის მარტო მიმდევარი არ იყო; მან საკუთარი უნიკალური გზა გაიარა მოძრაობაში. ზოგიერთ კოლეგასთან შედარებით, რომლებმაც უფრო მუქი, უფრო შფოთვანი თემებისკენ გადახარხარეს, მაკე თავდაუზღებლად ეძებდა სილამაზეს და ჰარმონიას გარშემომდგომ სამყაროში. მისმა ნახატებმა, როგორიცაა ბანაობის გოგონები ქალაქის ფონზე, მაგალითად ასახავს ამ მიდგომას – კაშკაშა ფერები, მარტივი ფორმები და იდილიური სიმშვიდის გრძნობა ახასიათებს მის ნამუშევრებს. მან ოსტატურად შეუთავსა ფოვიზმის, კუბიზმის და ფუტურიზმის ელემენტები თავისთავადი სტილის შესაქმნელად, შექმნა კომპოზიციები, რომლებიც ვიზუალურად განსაცვიფრებელიც იყო და ემოციურად резонансный. მწვანე ქურთუკში მყოფი ქალი, რომელიც 1913 წელს შეიქმნა, კიდევ ერთი შესანიშნავი მაგალითია – პორტრეტი, რომელიც თბილობითა და სი vitalityით სავსეა მისი смелым ფერის პალიტრის და თავდაჯერებული щетки გამოყენების წყალობით. მისმა მოგვიანავმა ნამუშევრებმა, როგორიცაა თურქული კაფე, წარმოაჩინა მისი ლუმინისტური მიდგომა, სინათლისა და ჩრდილის თამაშის აღსაღრმავებელი მგრძნობელობით.
ტრაგედიული დასასრული და უკვდავი მემკვიდრეობა
პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამ მოულოდნელად და სასტიკად შეაწყვეტინა მაკეს перспективный კარიერა. პატრიოტული ჟინობით, მან 1914 წელს ჩამოყალიბებული სამხედრო მომსახურება დაიწყო. ტრაგიულად, იგი გარდაიცვალა რამდენიმე კვირის შემდეგ, 26 სექტემბერს, საფრანგეთის შამპანის რაიონში, მხოლოდ 27 წლის ასაკში. მისი უკვდავი ნახატი, ნახვამდის, მწუხარებას წარმოადგენს, რომელიც ევროპას მოიცვა კონტინენტის დაფარვის დროს. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ცხოვრება ტრაგიულად მოკლე იყო, ავგუსტ მაკემ დატოვა ნამუშევრების კრებული, რომელიც აგრძელებს ადამიანების აღმატებასა და შთაგონებას. ის რჩება ექსპრესიონიზმის მნიშვნელოვან ფიგურად, ცნობილია მისი яркие ფერებით, დინამიკური კომპოზიციებითა და ოპტიმისტური ხედვით. მისმა ნახატებმა წარმოაჩინა სამყაროს შეცვლის წინაშე მდგომი სამყაროს ჩანახატი, რომელიც სილამაზითა და იმედით იყო გაჟღენთილი მზარდი неопределенности მიუხედავად.
მაკეს სამყაროს შესწავლა დღეს
დღეს ავგუსტ მაკეს ნამუშევრები ინახება მსოფლიოს წამყვან კოლექციებში, მათ შორის მიუნხენის Staatsgalerie Moderner Kunst, კიოლნის Museum Ludwig და ციურიხის Kunsthaus Zürich. ექსპრ
