ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი ბრიული, გერმანია
სურეალისტური სამყაროს აღმოჩენა: მაქს ეურნსტის ბიოგრაფია
მაქს ეურნსი (1891-1976) იყო გერმანული წარმოშობის მხატვერი, ქ雕ქთელი, გრაფიკოსი და პოეტი, რომელმაც საუკუნის მიჯნაზე ხელოვნების ისტორიაში უაღრესად მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა. მისი ცხოვრება იყო მუდმივმოძრავი პროცესი, სავსე გამოკვლევებით, ფილოსოფიური გაღრმავებებით და საზოგადოებრივი ნორმებისადმი უარის განცხადებებით. ეურნსი არ იყო ტრადიციულ ხელოვნებაზე eğitim almış, თუმცა მისი ექსპერიმენტალური მიდგომა ხელოვნების შექმნასთან დაკავშირებით მის წვლილს უდავოდ დაუმატებს ისტორიაში.
ბონნის უნივერსიტეტში სწავლის დროს ეურნსი ფილოსოფიას, ხელოვნებათა ისტორიას, ლიტერატურას, ფსიქოლოგიასა და 정신병학ს ուսობოდა. ეს ინტელექტუალური მოგზაურობა მის შემდგომ შემოქმედებას უშუალოდ განაპირობებდა. ის არ მხოლოდ იმაზე էր კონცენტრირებული, როგორ უნდა დავხატო, არამედ იმაზე, რატომ უნდა დავხატო. სწორედ ამიტომ, 1912 წელს, სონდერბუნდის გამოფენაზე პიკასოს, ვან გოგისა და გაუგინის ნაწარმოებების ნახვის შემდეგ, მისი შემოქმედებითი გზა მკვეთრიდა. თანამედროვეობის თესლი ჩაისვა.
დადას მოძრაობა და სურეალისტური ხილვები
პირველი მსოფლიო ომი ეურნსისთვის გარდამტეხ პერიოდი აღმოჩნდა. სამხედრო მოქმედებებში მონაწილეობის გამო ის ღრმად შოკირებული იყო და გაუწონა საზოგადოების მიერ დამკვიდრებული წესები. ეს განცდილმა მას დადას მოძრაობაში უსწრაფესი ჩართვა მოუწია, რომელიც ტრადიციულ ხელოვნებას უარყოფდა და აბსურდობას, შემთხვევითობასა და არარეალურიან მიმართავდა. ეურნსი გახდა კოლნის დადას ჯგუფის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა, ჰანს არპთან ერთად.
თუმცა, დადას მხოლოდ საფეხური იყო. 1920-იან წლებში ეურნსი პარიზს გადავიდა და სურეალისტთა რიგებში გაწევრილირდა ანდრე ბრეტონის წინამძღოლობით. ეს ნიშნავდა გადასვლას ოცნებების სამყაროში, ქვეცნობიერსა და არარეალურში. ფროიდის 정신분석학ური თეორიების ზემოქმედებით ეურნსი ცდილობდა ადამიანის გამოცდილების დამალულ სიღრმეს გამოეძერწა ხელოვნების გზით. ის არ ცდილობდა რეალობის აღიარებას ისეთი, როგორიც არის, არამედ იმ ფარული 정신적 ძალების გამოვლენას, რაც მას ფორმირებდა.
ინოვატორული ტექნიკები: ფროტაჟი, გრატაჟი და კოლაჟი
ეურნსის შემოქმედებითი ინოვაცია არ შემოიფარგლებოდა თემებს; ის იყო მუდმივად ექსპერიმენტიორი ტექნიკის მიმართ. მან უბრალოდ არ მიიღო არსებული მეთოდები – იგი ახალ ტექნიკას ქმნიდა. მისი ყველაზე ცნობილი წვლილია ფროტაჟი, რომელიც რგოლის ზედაპირებზე სათხემლის ან ნახევრადქიშმიშის გახვევას მოიცავს და წარმოქმნის ელეგანტურ და გამოკვეთილ تصاویر. ეს ტექნიკა, რომელიც შემთხვევითი მომენტიდან დაიბადა, ხის ბოქვენის შესწავლის დროს, ეურნსს საშუალებას აძლევდა, მიეხმარა ქვეცნობერს და შექმნა ფორმები, რომლებიც განუწყვეტლივ უარყოფდნენ გონებრივ კონტროლს. მასთან ახლოს იყო გრატაჟი, სადაც ფერადი საღებავი გადაისვრება ტილოზე, გამოავრცელებს ქვედა στρώματα.
მისი ნაწარმოებები ხშირად შეიცავს სიმბოლურ تصاویر: ჩიტებს (განსაკუთრებით მისი ალტერ-ეგო ლoplop), უდარდელ ლანდშაფტებს, არხეოლოგიური კომბინაციებს და საიდუმლოების განუწყვეტლივ გრძნობას. ეს ტექნიკები არ იყო მხოლოდ სტილისტური არჩევანი; ისინი მისი ქვეცნობიერთა შესწავლის ინტეგრალური ნაწილი იყვნენ, ასევე მისმა სურვილიმ, ტრადიციული ხელოვნების საზღვრების გადალახვა.
ინოვაციის მემკვიდრეობა და გავლენა
მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამ ეურნსს Ευρώπηდან გაქცევა მოუწია, თავშესაფარი იპოვნა შეერთებულ შტატებში. მან განაგრძო ζωγραφική και экспериментирование ახალი ტექნიკებით გადასახლების დროსაც, საბოლოოდ დაბრუნდა Ευρώπაში ომის შემდეგ, სადაც აქტიური იყო მისი გარდაცვალებამდე, 1976 წლის 1 აპრილს პარიზში. მისი გავლენა მომავალ თაობათა მხატვრებზე უნ measurableია.
მაქს ეურნსის წვლილი დადას და სურეალისტურ მოძრაობებში უდავოდ გარდამტეხი იყო. მან გამოუცხადა ხელოვნების ნორმებს, ჩააღწია ადამიანის 정신ის სიღრმეში და გამოიგონა ინოვაციური ტექნიკები, რომლებიც დღესაც აინტერესებს მხატვრებს. ის არ იყო მხოლოდ ζωγράφος; ის იყო εξερευνητής, პროვოკატორი და წინდახედვი, რომელმაც გააფართოვა ხელოვნების საზღვრები.
მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები: The Entire City, Euclides, Of This Men Shall Know Nothing, Forest and Dove
გავლენები: პაბლო პიკასო, ვინსენტ ვან გოგი, პოლ გაუგანი, სიგმუნდ ფროიდი, ჯორჯო დე ჩირიკო
მოძრაობები: დადას, სურეალიზმი
მუზეუმი
გამოფენილია შემდეგ ადგილზე: ესენი, გერმანია
ხედვაში ჩამკვდარი მემკვიდრეობა: ფოლკვანგის მუზეუმის სულისკვეთების კვლევა
გერმანიის, ესენის ინდუსტრიულ გულში განლაგებული ფოლკვანგის მუზეუმი არა მხოლოდ მხატვრული ნתWork-ების ერთობლიობის, არამედ ღრმა და მარადიული ხედვის დასტურია — ეს არის ნარატივი, რომელიც ქსოვილა კერძო შემგროვებელთა ვნებიანი ძიებებით, ისტორიის ტურბულენტური ნაკადებითა და თანამედროვე ექსპრესიის ევოლუციის მხარდაჭერის შეუპოვარ ვალდებულებთან. ეს ინსტიტუტი წარმოშობილა ორი განსხვავებული, თუმცა ურთიერთშემავსებელი მემკვიდრეობის ჰარმონიული კავშირით — 1906 წელს დაარსებული ესენის ხელოვნების მუზეუმისა და კარლ ერნსტ ოსტჰაუსის პიონერული ფოლკვანგის მუზეუმისგან, რომელიც 1902 წელს აღინიშნა. იგი სწრაფად იქცა ავანგარდული აზროვნების маяკად, რომელიც თავისი ადრეული წლების განმავლობაშიც კი აღიარებულ იქნა, როგორც ხელოვნებრივი კვლევის უპრესედენტო სივრცე. პაულ ი. ზაქსის 1ან 1932 წლის დეკლარაციამ, რომელმაც მუზეუმი „მსოფლიოში ყველაზე ლამაზ მუზეუმად“ გამოაცხადა, ღრმა ჭეშმარიტებას ეხმიანა: ფოლკვანგი ემტკიცება ესთეტიკური ამბიციისა და ინტელექტუალური სიმკაცრის უნიკალური შეერთებით — სულით, რომელიც დღესაც განსაზღვრავს მის იდენტობას. თავად სახელი „ფოლკვანგი“, რომელიც ნორსული მითოლოგიის ფრეიას მიერ მართულ მკვდართა მინდვრებს მოგვაგონებს, მიანიშნებს მუზეუმის ღრმა ჩართულობაზე სიცოცხლის, დანაკარგისა და მოგონების თემებში, რაც თითოეულ ექსპონატს მწარე რეზონანსს სძენს.
ფოლკვანგის მუზეუმის ისტორია განუყოფლად არის დაკავშირებული მის დამფუძნებელთან, კარლ ერნსტ ოსტჰაუსთან, რომლის რადიკალურმა ხედვამ ჩამოაყალიბა ინსტიტუტის საფუძვლები. ენთუზიაზმით შექმნილი, ფოლკვანგი უფრო მეტი იყო, ვიდრე უბრალოდ ხელოვნების საცავი; იგი წარმოდგენილი იყო, როგორც დინამიკური ფორუმი — სივრცე, რომელიც შექმნილი იყო ხელოვნებასა და საზოგადოებას შორის დიალოგის სტიმულირებისთვის, რაც იმ დროისთვის საოცრად პროგრესული იდეა იყო. ოსტჰაუსს მტკიცედ სჯეროდა ხელოვნების ტრანსფორმაციული ძალის და ამტკიცებდა მის როლს არა მხოლოდ დეკორაციის, არამედ სოციალური ცვლილებებისა და ინტელექტუალური ზრდის კატალიზატორად. ეს ერთგულება მაშინვე იგრძნობა მუზეუმის ადრეულ კოლექციებში, რომლებმაც ენთუზიაზმით მიიღეს იმპრესიონიზმი და პოსტ-იმპრესიონიზმი, რამაც სეზანისა და მატისს მსგავსი ხელოვანები ესენაში მოიზიდა და ქალაქი იმ ეპოქის მხატვრული ინოვაციების გადამწყვეტ ცენტრად აქცია. გერმანული ექსპრესიონიზმის მიღებამ — ერნსტ ლუდვიგ კირხნერის,ემილ ნოლდისა და ოსკარ კოკოსკას ნამუშევრებით — კიდევ უფრო განამტკიცა ფოლკვანგის რეპუტაცია, როგორც პირველყოფილი ემოციისა და ვიცერალური გამოცდილების დამცველის, რაც მოდერნისტული სამყ𝖊ტის შფოთვისა და अनिश्चितობის პირისპირ ძლიერ შეჯახებას გვთავაზობს.
მუზეუმის ფონდებში ჩაღრმავება ამჟღავნებს საოცარ სიღრმეს, განსაკუთრებით იმპრესიზმსა და პოსტ-იმპრესიზმთან ურთიერთობაში. აქ სეზანისა და მატისს შედევრები არა როგორც იზოლირებული ტრიუმფები, არამედ როგორც ფუნდამენტური მომენტები უფრო ფართო მხატვრულ დიალოგში — საუბარი სინათლეზე, ფერზე და რეალობის სუბიექტურ აღქმაზეა. სეზანის ლანდშაფტებისა და ნატურმორტების დამახასიათებელი ზედმიწევნითი დაკვირვება და გეომეტრიული გამარტივება, მაგალითად, ნამუშევარში „სანტ-ვიქტორის მთა“, განსაკუთრებით მომხიბვლელია, მაშინ როცა მატისს ფერების თამამმა გამოყენებამ, რომელმაც მედიტერანული სინათლის არსი დაიჭირა, ყოველდღიური სუბიექტები სიცოცხლით აღვსებულ ტილოებად აქცია. ამ ფუნდამენტური მიმდევრობების მიღმა, ფოლკვანგი გამოირჩევა გერმანულ ექსპრესიონთან მჭიდრო კავშირით, რომელიც ასხივებს სოციალური შფოთვისა და პერსონალური ინტროსპექციისგან დაბადებულ ინტენსივობას. მუზეუმი არ ერიდება ადამიანური გამოცდილების ბნელ ნაკადებს და გვთავაზობს მწარე რეფლექსიას თანამედროვე სამყაროს სირთულეებზე. გარდა ამისა, მუზეუმის ვრცელი არქივი, რომელიც მოიცავს 340,000-ზე მეტ გერმანულ პოსტერს ვაიმარის რესპუბლიკიდან ცივი ომის პერიოდამდე, წარმოადგენს შეუფასებელ ვიზუალურ ქრონიკას პოლიტიკური დისკურსისა და ევოლუციური კულტურული გემოვნების შესახებ.
ფოლკვანგის მუზეუმის ფიზიკური სტრუქტურაც მისი დინამიკური ისტორიისა და მომავალზე ორიენტირებული სულისკვეთების පිළිබერშია. ორიგინალური შენობა გონივრულად გაფართოვდა, რაც ყველაზე თვალსაჩინოა 2010 წლის მნიშვნელოვანი დანამატით, რომელიც დევიდ ჩიპერფილდმა შექმნა. ეს არ იყო მხოლოდ სივრცის დამატება; ეს იყო საგულდაგამოკლილად გააზრებული დიალოგი ისტორიული შენარჩუნებისა და თანამედროვე დიზაინს შორის — ბეტონისა და მინის ოსტატური ნაზავი, რომელიც პატივსსაცავს მუზეუმის მემკადვეობას და ამავდროულად მაქსიმალურად იყენებს ბუნებრივ სინათლეს. ჩიპერფილდის ინტერვენცია შეუფერხებლად ერწყმის არსებულ არქიტექტურას, რაც ქმნის ძველი და ახლის ჰარმონიულ სინთეზს. გადამუშავებული მინის ფასადი, რომელიც ალაბასტრის მსგავს ეფექტს ქმნის, იცვლის ელფერს ბუნებრივ სინათლესთან ერთად და ქმნის ეთერულ გარემოს. შიგნით, ღია სივრცეები და გააზრებული განათება აძლიერებს თითოეული ნამუშევრის აღქმას, რაც ხელს უწყობს ინტიმურობისა და კონტლემპლაციის შეგრძნებას.
თუმცა, ფოლკვანგის ისტორია განუყოფლად არის დაკავშირებული გერმანიის მწარე თავთან: ნაციზმის აღზევებასთან. ხელოვნებადამოუკიდებლობის დათრგუნვამ გამოიწვია „დეგენერატულად“ მიჩნეული 1,200-ზე მეტი ნამუშევრის იძულებითი ამოღება, რაც დამანგრეველი დანაკარგი იყო მუზეუმის კოლექციისა და რეპუტაციისთვის. ამ হৃদয়გტაცებადი დანაკარგების მიუხედავად, ფოლდავანგი გამძლეობდა, რეკონსტრუირდა თავისი კოლექცია მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ და კიდევ ერთხელ დაადასტურა ხელოვნებისადმი ერთგულება. ეს მდგრადობა არის სიმბოლო იმ ადამიანთა თავდადებისა, რომლებსაც სჯეროდათ ხელოვნების ძალისა, გადალახოს პოლიტიკური იდეოლოგიები და შთააგონოს მომავალი თაობები. მუზეუმის მიერ „დეგენერატული ხელოვნების“ აღიარება — რაც 1937 წლის სკანდალური გამოფენით გამოიხატა — არის მწარე შეხსენება ცენზურის საფრთხეებისა და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მნიშვნელობის შესახებ. დღეს ფოლკვანგი რჩება არა მხოლოდ შედევრების საცავად, არამედ იმ ხელოვანთა ძლიერ მემორიალად, რომელთა ხმებიც ჩახშობილ იქნა ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე ტურბულენტული პერიოდის დროს.
გამორჩეული კოლექციები და ღირსებები
მუზეუმის კოლექცია არის ცოცხალი ქსოვილი, რომელიც სტუმრებს თანამედროვე ხელოვნების ევოლუციისკენ მიჰყავს. ძირითადი ღირსებები მოიცავს:
იმპრესიონიზმი და პოსტ-იმპრესიონიზმი:
მონე, რენუარი, სეზანი და მატისი — მათი რევოლუციური მიდგომა სინათლისა და ფორმისადმი.
გერმანული ექსპლესიონიზმი:
კირხნერის, ნოლდისა და კოკოსკას ძლიერი ნამუშევრები, რომლებიც ასახავენ XX საუკუნის დასაწყისის შფოთვას.
XX საუკუნის დასაწყისის გერმანული ხელოვნება:
ვაიმარის რესპუბლიკის მხატვრული ტალღის დოკუმენტირება Dix, Grosz და Schad-ის ნამუშევრებით.
ფოტოგრაფიის არქივი:
50,000-ზე მეტი ფოტოსგან შემდგარი უნიკალური თვალი ვიზუალურ კულტურაზე.
გერმანული პოსტერები (Deutsche Plakat Museum):
340,000-ზე მეტი პოსტერი, რომელიც გვიჩვენებს პოლიტიკური დისკურსისა და სოციალური ტენდენციების ქრონიკას.
არქიტექტურა და დიზაინი
მუზეუმის არქიტექტურა ისეთივე მომხიბვლელია, როგორც მისი ხელოვნება. 1902 წელს აშენებული ორიგინალი შენობა გონივრულად არის გაფართოებული დევიდ ჩიპერფილდის მიერ შექმნილი 2010 წლის დანამატით. ეს თანამედროვე დამატება შეუფერხებლად ერწყმის ისტორიულ სტრუქტურას, ქმნის დინამიკურ სივრცეს და მაქსიმალურად იყენებს ბუნებრივ სინათლეს. ფასადში გამოყენებული გადამუშავებული მინა ხაზს უსვამს მუდარ მდგრადობასა და ინოვაციაზე ორიენტირებულობას.
მნიშვნელოვანი გამოფენები და მოვლენები
მუზეუმმა თავის ისტორიის განმავლობაში უმასრეს ლენდმარკულ გამოფენას უმასპინძლა:
1937 წლის „დეგენერატული ხელოვნების“ გამოფენა:
სკანდალური მოვლენა, რომელიც ცენზურის საფრთხის მწარე შეხსენებაა.
უილიამ კენტრიჯის რეტროსპექტივები:
სამხრეთ აფრიკელი ხელოვანის რთული ანიმაციური ნახატებისა და სოციალური სამართლიანობის თემების კვლევა.
ოტო შტაინერტის ფოტოგამოფენა:
გერმანელი ფოტოგრაფის პიონერული ნამუშევრებისადმი მიძღვნილი ქტიობა.
კულტურული დიალოგის ცენტრი
მხატვრული ფონდების მიღმა, ფოლკვანგი ფუნქციონირებს როგორც ცოცხალი კულტურული ჰაბი. კარლ ოსტჰაუსის მიერ დაფუძნებულმა ინსტიტუტმა შექმნა ჩარჩო, რომელიც დღესაც მუშაობს — ხელოვნების ჰოლისტიკური მიდგომა, რომელიც მოიცავს ფერს, სკულპტურას, ფოტოგრაფიასა და გრაფიკას. ეს ყოვლისმომცველი კოლექცია სტუმრებს სთავაზობს პანორამულ ხედვას მე-19 და მე-20 საუკუნეების განვითარებაზე, რითაც მათ ხელოვნების ძალისა და დანიშნულების შესახებ უწყვეტ დიალოგში მონაწილეობისკენ მოუწოდებს.
