დონატელო

ადრეული ცხოვრება და კარიერა

დონატო დი ნიკოლო დი ბეტო ბარდი, რომელიც მსოფლიოს დონატელად არის ცნობილი, დაახლოებით 1386 წელს იტალიის ქალაქ ფლორენციაში დაიბადა. მან სიღრმისეულად შეისწავლა კლასიკური სკულპტურა, რამაც უდიდესი გავლენა მოახდინა ადრეული რენესანსის სტილის ჩამოყალიბებაზე. ხელოვნებისა და კულტურისადმი ეს ახლებური მიდგომა საბოლოოდ ფლორენტიული რენესანსის მთავარ ნიშნად იქცა.

მთავარი ნამუშევრები და ინოვაციები

დონატელის ყველაზე ცნობილ შემოქმედებას, „დავითს“, ანტიკური ხანის შემდეგ პირველი თავისუფლად მდგარი მამაკაცის შიშველი სკულპტურა წარმოადგენდა. მედიჩების ოჯახის მიერ შეკვეთილმა ამ ნამუშევრმა დონატელის ინოვაციური სტილი და ტექნიკური ოსტატობა ყველას თვალს სადარდოოდ აჩვენა. მის სხვა გამორჩეულ ნამუშევრებს შორის აღსანიშნავია:

• წმინდა ლუი ტულუზელი (ამჟამად სანტა კროჩეს ბაზილიკას მუზეუმში), რომელიც დონატელის მიერ შექმნილ კლასიკურ ჩარჩოს შეიცავს.
• ისაკის მსხვერპლშეწირვა, რომელიც ფლორენციის სანტა მარია დელ ფიორეს კამპანილისთვის შეიქმნა და გამოირჩევა პორტრეტული დეტალების სიმძაფრით.
• ჯვარცმა (1425) სანტა კროჩასთვის, სადაც ქრისტე ტანჯვის მომენტში არის გამოსახული.

მხატვრული სტილი და მემკვიდრეობა

დონატელის შემოქმედება შეიძლება რამდენიმე ფაზად დაიყოს, რომელიც დაიწყო ექსპრესიულობისა და კლასიკური მონუმენტურობის განვითარებით. მისი ნამუშევრები საზოგადოების მიერ მაშინვე არ იქნა აღიარებული, თუმცა მოგვიანებით უდიდეს პოპულარობას მოიპოვა და გავლენა მოახდინა სხვა იტალიურ სამარხოებსა და ევროპელ ხელოვანებზე. მთავარი სახელოვნებო მიმდინარეობები:

• იტალიური რენესანსი
• ადრეული რენესანსი
• ფლორენტიული რენესანსის ხელოვნება

პირადი ცხოვრება და სამუშაო სტილი

დონატელი ცნობილი იყო თავისი კეთილგანწყობითა და სიმხიბლურით, თუმცა მისი კარიერის ბიზნეს მხარე საკმაოდ სუსტი იყო. მას ხშირად უფრო მეტ შეკვეთას იღებდა, ვიდრე შეძლებდა შესრულებას, რის გამოც ნამუშევრებს ხშირად დაგვიანებით ასრულებდა ან სხვა სკუმშტორებს გადასცემდა. აღსანიშნავი ხელოვანები და ნამუშევრები:

• ლეონარდო და ვინჩი: მადისმღობელობა (დეტალი)
• ამიკო ასპერტინი: პანის სტატუა / ლომი, რომელიც ცხენს კბილებს უჭერს
• მიკელანჯელო ბუონაროტი: ტონდო პიტტი

მუზეუმები და ხელოვნების კოლექციები:

• კოლეჯატას მუზეუმი (ემპოლი, იტალია): რენესანსის ნкрыლი 보ხატი, რომელიც ფრანჩესკო ბოტнициნისა და რაფაელო ბოტнициნის ნამუშევრებს აერთიანებს.
• ადრეული იტალიური რენესანსის ხელოვნების მიმდინარეობა