გრემ ვივიან சதკლიფლი

გრაჰამ ვივიან சதერლენდი (1903–1980): ხედების ვიზიონერი მხატვარი

გრაჰამ ვივიან சதერლენდი (24 აგვისტო, 1903 – 17 თებერვალი, 1980) იყო ნაყოფიერი ინგლისელი ხელოვან-ოსტატი, რომელიც ცნობილი გახდა თავისი გამორჩეული სტილით, რომელმაც სხვადასხვა სახელოვნებო მიდგომა ერთმანეთთან დააკავშირა. მან ბუნების სინათლეზე დაფუძნებული ინგლისური პეინტური ტრადიცია ევროპულ ავანგარდულ მოძრაობებთან, როგორიცაა სურრეალიზმი და ექსპრესიონიზმი, ჰარმონიულად შეዋდა, რითაც ბრიტანეთის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან თანამედროვე ხელოვანად ჩამოყალიბდა. მიუხედავად იმისა, რომ სთერლენდის შემოქმედება მოიცავდა გრავიურას, ტაპესტრიის დიზაინს, შუშის ხელოვნებასა და პორტრეტულ ჟანრს, მისი ლანდშაფტები — განსაკუთრებით პემბროკშაირის სავარდოდ ქცეული რთული და მშვენიერი ბუნების გამოსახულებები — მის უმთავრად წარმატებულ მიღწევად დარჩა. სათერლენდის შემოქმედებითი გზა ლონდონის სტრეთამში, ჯორჯ ჰამფრი ვივიან სთერლენდისა და ელსი სთერლენდის შვილად დაიწყო. მისი ოჯახი ხელოვნებისადმი მიდრეკილებით იყო აღსავსე, რამაც გრაჰამის ადრეულ ასაკში ხატვისადმი ინტერესი ჩამოუყალიბა. კლასიკური განათლების მიღების შემდეგ, მიუხედავად ოჯახის იურიდიული პროფესიისა, მან გადაწყვიტა თავისი ნატრალი ტალანტი ვიზუალური ხელოვნების სფეროში განეშნება. მისი შემოქმედებითი განვითარება განსაკადგმედ დაიწყო გრავიურისა და ეტჩინგის მეშვეობით, სადაც მან უნარები Goldsmiths' School of Art-ში დახვეწა. სამუელ პალმერის პასტორალური ლანდშაფტების გავლენამ ღრმად ჩამოაყალიბა მისი ესთეტიკური შეგრძნებები, ხოლო რენე Magritte-ისა და ჯორჯიო Morandi-ს მსგავსმა სურრეალისტურმა ტენდენციებმა მის გრავიურებში არაკონვენციური ტექნიკისა და სურათების ექსპერიმენტული სულით შემოიტანა. მან აბსტრაქციონიზმი გამოიყენა ემოციის გადმოსაცემად და ბუნების სირთულეების არსის დასაფიქსირებლად. მისი შემოქმედებითი გარდატეხა 1ან 1938 წელს, უელსის პემბროკშაირის ვიზიტით მოხდა — ეს იყო ტრანსფორმაციული გამოცდილება, რომელმაც გააღვიძა რეგიონის დრამატული სცენებისადმი მთელი ცხოვრების მანძილზე გაგრძელებული ერთგულება. პოლ ნაშისა და Edvard Munch-ის შთაგონებით, მან შექმნა ზეთოვანი ფერწერის სერია, რომელიც უელსის სანაპიროს ეთერულ სილამაზეს, თამამ შტრიხებსა და ემოციურ პალიტრას ასახავდა. თუმცა, ალბათ ყველაზე მონუმენტური მიღწევა Coventry Cathedral-ის ცენტრალური ტაპესტრიის დიზაზინი იყო — ეს იყო ერთობლივი ძალისხმევა, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ რეკონსილიაციის სიმბოლოდ იქცა. ამ ამბიციურმა პროექტმა წარმოაჩინა სთერლენდის ოსტატობა ტექსტილის ხელოვნებაში და იგი კულტურულ სიმბოლოდ აქცია. სათერლენდმა მთელი კარიერის მანძილზე განაგრძო გამორჩეული პორტრეტების შექმნა, რომელთა შორის ყველაზე საკამათო იყო უინსტონ ჩერჩილის გამოსახულება. თავისი პროფესიული საქმიანობისას იგი ასევე ასწავლიდა გრავიურას Chelsea School of Art-ში და Goldsmiths College-ში, რითაც ხელოვნების პრინციპებს ახალ თაობას გადასცემდა. 1955 წელს, ნიცის მახლობლად ვილის შეძენით, მან შეძლო თავის შემოქმედებით ინსპირაციასთან კვლავ შეერთება. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი გვიანდელი ნამუშევარი, განსაკუთრებით რელიგიური თემების გამოსახულებები, კრიტიკის მსხვერპლი გახდა, სთერლენდი 1980 წლამდე მტკიცედ დარჩა თავისი ხელოვნებრივი ძიების ერთგული, დატოვა შემოქმედება, რომელიც დღემდე აღიარებულია თავისი ორიგინალურობითა და ემოციური სიღრმით.