სინათლისა და პეიზაჟის ვიზიონერი
ბრიტანული აკვარელი ჰქოსტის ოქროს ხანაში, ცოტა სახელს თუ შეგახსენებთ, რომელიც რომანტიზმის ეპოქის ატმოსფერულ დიდებულებას ჯონ უორუიკ სმიტის მსგავსად გამოხატავდა. როგორც პიონერმა, რომელმაც დააბრიjava მანძილი მეტსახიათ topographical დეტალიზაციასა და პეტიჟის ემოციურ ძალას შორის, სმითს ჰქონდა იშვიათი ნიჭი, ბუნებრივი სამყაროს უხეში ტექსტურები სინათლიან, მუდამ მოძრავ კომპოზიციებად রূপান্তরিত𝚎დეს. 1749 წელს, კარლაისთან მდებარე ირთინგტონში დაბადებული, მისი ადრეული ცხოვრება ღრმად იყო გადაჯაჭვული ინგლისური სოფლის მყუდრო რიტმებთან. როგორც პატივსაცემი გილპინთა ოჯახის მებაღის ვაჟი, იგი ხელოვნების დიდებულების ზღურბლზე იდგა და ისარგებლა იმ კავშირებით, რომლებმაც საბოლოოდ მას ცნობილი ცხოველთა პეტრატორისა, სავრი გილპინის მეთვალყურეობის ქვეშ მოიყვანა. ამ ადრეულმა სწავლებამ მასში დათესა ანატომიური სიზუსტისა და ორგანული ფორმებისადმი ღრმა პატივისცემა, რამაც საფუძველი ჩაუყარა კარიერას, რომელიც ერთდროულად განსაზღვრული იყო სიზუსტითა და მხატვრულობის შეხამებით.
სმითის აღზევება ბრიტანულ სახელოვნებო სცენაზე მისი გამორჩეული ნიჭით დახატვის ხელოვნება აღინიშნებოდა. მისმა ადრეულმა პროფესიულმა მცდელობებმა, განსაკუთრებით კი წვლილმა სემუელ მიდიმანის Select Views in Great Britain-ში, იგი დეტალების ოსტატად დაამკვიდრა, რომელსაც ბრიტანეთის კუნძულების არქიტექტურული და გეოლოგიური არსის დაჭერა შეეძლო. თუმცა, სწორედ ჯორჯ გრევილის, უორუიკის მე-2 ერკლს მოცემულმა ტრანსფორმაციულმა მფარველობამ შეცვალა მისი შემოქმედების ტრაგრეკტორია სამუდამოდ. ამ არისტოკრატულმა მხარდაჭერამ სმითს მისცა თავისუფლება, გასულიყო ქამბერლენდის ნაცნობი საზღვრების მიღმა, რაც 1776-დან 1781 წლამდე იტალიაში დიდებულ მოგზაურობას მოჰყვა. სწორედ რომსა და ნეაპოლში მოხტიალობის ამ წლებში აღმოაჩინა მხატვარმა თავისი ნამდვილი ხმა, როდესაც შთანთქმისად მიიღო ხმელთაშუაზღვისპირეთის კლასიკური სინათლე და დრამატული პეიზაჟები.
სტილისტური ევოლუცია: ტოპოგრაფიიდან რომანტიზმამდე
იტალიაში გატარებულმა პერიოდმა სმითის მხატვრული ევოლუციის ქვაბად იქცა. სამხრეთ ევროპის ცოცხალი მხატვრული გარემოს შთაგნებულმა, მან თავი დაანებო თავის ახალგაზრდობის უფრო მკაცრ, აღწერილობით ტექნიკას და გადავიდა აკვარელის ბევრად უფრო მდიდარ და ექსპრესიულ გამოყენებაზე. მან დაიწყო მარტივი ტინტირების მიღმა გასვლა — რაც მისი თანამედროვეების სტანდარტული პრაქტიკა იყო — რათა შემოეხატა დახვეწილი პალიტრა და უფრო დენადი ფუნჯის დარტყმები, რომლებიც სინათლისა და ატმოსფეროს წარმავალ თვისებებს ასხლეტდა. ამ ტრანსფორმაციამ მას მოგვცა თბილი მეტსახელები "უორუიკი" ან "იტალიელი" სმითი, რაც ასახავდა როგორც მის მფარველს, ისე კონტინენტის პეიზაჟებთან მის ღრმა კავშირს.
ამ ეპოქის მისი ნამუშევრები ხასიათდება მასშტაბისა და დრამატულობის სუნთქმადამკაცრებელი შეგრძნებით. მიუხედავად იმისა, დოკუმენტირებდა ვესუვიუს მთის ვულკანურ დიდებულებას თუ კომოს ტბის მშვიდ, მზით განათებულ სანაპიროებს, სმითი ფერს იყენებდა არა მხოლოდ დეკორატიული ელემენტის, არამედ ნარატიული ინსტრუმენტად ემოციის გამოსაწვევად. ჩრდილისა და ბრწყინვალების ურთიერთქმედების გადმოცემის მისმა უნარმა საშუალება მისცა დაეჭირა თავი საკითხის სულისთვის, რამაც მისი პეტიკები ნაკლებად სტატიკური რუკების, და უფრო მეტად განცდილებების მსგავსად აქცია. სინათლის ამ ოსტატობამ იგი დადგა იმ მოძრაობის წინა edge-ზე, რომელიც ბუნებაში აღმატებულს ეძებდა და გავლენა მოახდინა რომანტიკული პეიზაჟური ტრადიციის განვითარებაზე.
მემკვიდრეობა და მხატვრული მნიშვნელობა
ჯონ უორუიკ სმითის ისტორიული მნიშვნელობა მდგომარეობს მის როლში, როგორც ხიდისა XVIII საუკუნის ტოპოგრაფიულ ტრესდიციებსა და XIX საუკუნის ექსპრესიულ პეიზაჟებს შორის. იგი მხოლოდ იმას კი არ აღწერდა, რასაც ხედავდა; იგი ინტერპრეტაციას უკეთებდა ტერიტორიის შეგრძნებას. მისი თანამშრომლობა ისეთი ხელოვანებთან, როგორებიცაა ფრენსის ტაუნი და თომას ჰერნი, alongside მისი შეხვედრები ისეთ ლეგენდებთან, როგორიცაა ფრანჩესკო ჰაიეზი, მას საერთაშორისო მხატვრული დიალოგის გულში მოაქცია.
დღეს სმითის მემკვიდრეობა შენახულია ისეთი პრესტიჟული ინსტიტუტების კოლექციებში, როგორებიცაა ბრიტანეთის მუზეუმი, ტეტი და მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმი. მისმა წვლილმა აკვარელის მედიუმში დაეხმარა მას მეორად ესკიზის ინსტრუმენტიდან პატივსაცემ დახვეწილ ხელოვნებად ქცევაში, რომელსაც ღრმა სირთულეები შეუძლია. მისი ნამუშევრების დღეს ყურებისას, ადამიანს რამდენიმე მარადიული ელემენტი აფორიებს:
- ტექნიკური სიზუსტე: ურყევი ერთგულება პეიზაჟის სტრუქტურული მთლიანობისადმი.
- ატმოსფერული ინოვაცია: ფერის პიონერული გამოყენება სინათლის, ნისისა და სიცხის სიმულაციისთვის.
- ემოციური რეზონანსი: ბრიტანული და იტალიური სცენების დიდებულებისა და ინტიმურობის გამოსაწვევად საჭირო უნარი.
უელსისა და იტალიის მისი ზედმიწევნითი დოკუმენტირების მეშვეობით, სმითმა დატოვა ვიზუალური საგანძური, რომელიც დღემდე აღფრთოვანებას იწვევს და გვახსენებს იმ დროს, როდესაც ფუნჯი დედამიწის სუნთქვის დასაჭერად გამოიყენებოდა.
