Artysta
Urodzony w Birmingham, Wielka Brytania
Wczesne lata i edukacja artystyczna
Urodzony: Birmingham, Wielka Brytania (5 grudnia 1890)
Zmarł: Londyn, Wielka Brytania (19 sierpnia 1957)
Jeden z „Whitechapel Boys” – grupy artystów z East Endu, która wyłoniła się na początku XX wieku.
Urodzony dla polskich żydowskich rodziców-imigrantów, Abrahama i Rebeki Bomberg, początkowo studiował w City and Guilds Technical Art School, zanim przeszedł szkolenie litograficzne w Birmingham.
Studiował pod okiem Waltera Sickerta w Westminster School of Art (1908-1als10), czerpiąc inspirację z koncentracji Sickerta na formie i życiu miejskim. Istotnym momentem było zetknięcie się z twórczością Paula Cézanne’a za sprawą wystawy Rogera Fry’a z 1910 roku pt. „Manet i postimpresjoniści”. Studiował również w Slade School of Art (1911), gdzie zdobył nagrodę Tonks Prize za rysunek przedstawiający jego kolegę ze studiów, Isaaca Rosenberga.
Lata awangardowe: Kubizm, futuryzm i kontrowersje
W Slade Bomberg był częścią niezwykłego pokolenia, w skład którego wchodzili m.in. Mark Gertler, Stanley Spencer, C.R.W. Nevinson oraz Dora Carrington.
Inspirację czerpał z londyńskich wystaw włoskich futurystów z 1912 roku oraz drugiej wystawy postimpresjonistycznej Fry’a (Picasso, Matisse, fowiści, Wyndham Lewis).
Opracował charakterystyczny styl łączący kubizm i futuryzm – cechujący się geometrycznymi kompozycjami, ograniczoną paletą barw, kanciastymi postaciami i strukturami przypominającymi siatkę.
Jego radykalne podejście doprowadziło do wydalenia ze Slade School of Art w 1913 roku, gdyż uznano je za zbyt śmiałe dla konwencjonalnych metod tej instytucji.
Przez krótki czas był związany z Omega Workshops grupy Bloomsbury i wystawiał wraz z Camden Town Group. Wykazywał pokrewieństwo z ruchem wertycystów Wyndhama Lewisa, lecz pozostał niezależny, odmawiając pełnego zaangażowania.
Od wojny do pejzażu: Zmiana stylu
Doświadczenia żołnierza szeregowego podczas I wojny światowej głęboko wpłynęły na jego wizję artystyczną, prowadząc do odejścia od abstrakcji.
Lata 20. XX wieku przyniosły zmianę w stronę stylu bardziej figuralnego, skupionego na portretach i pejzażach malowanych bezpośrednio z natury. Rozwinął coraz bardziej ekspresjonistyczną technikę, charakteryzującą się bogatą fakturą impastu oraz emocjonalnym natężeniem.
Szerokie podróże przez Bliski Wschód (szczególnie Palestynę) oraz Europę znacząco wpłynęły na jego późniejszą twórczość. Jego przedstawienia Jerozolimy są szczególnie godne uwagi.
Późne lata i dziedzictwo
W latach 1945–1953 wykładał w Borough Polytechnic (obecnie London South Bank University), kształtując pokolenie artystów, wśród których znaleźli się m.in. Frank Auerbach, Leon Kossoff, Philip Holmes, Cliff Holden, Edna Mann, Dorothy Mead, Gustav Metzger, Dennis Creffield, Cecil Bailey oraz Miles Richmond.
Był żonaty z malarką pejzażową Lilian Holt.
Mimo okresów względnego zapomnienia za życia, twórczość Bomberga w ostatnich dekadach zyskała coraz większe uznanie jako istotny wkład w brytyjską sztukę nowoczesną.
Na jego cześć nazwano David Bomberg House na London South Bank University.
Jego dziedzictwo tkwi w unikalnej syntezie europejskich ruchów awangardowych oraz późniejszym wypracowaniu potężnego, ekspresyjnego stylu pejzażowego, który oddawał istotę miejsca i ludzkiego doświadczenia.
Muzeum
Prezentowane w Preston, Zjednoczone Królestwo
Latarnia wiktoriańskiej sztuki i dziedzictwa Lancashire: Odkrywanie Harris Museum & Art Gallery w Preston
Preston's Harris Museum & Art Gallery stanowi żywy pomnik wiktoriańskiej ambicji i trwałego dziedzictwa artystycznego, położony w samym sercu Lancashire. Założony w 1877 roku przez Edmunda Harrisa—wizjonera, który dostrzegł kluczowe znaczenie pielęgnowania kulturalnego wzbogacenia—ten wpisany na listę zabytków klasy I nie jest jedynie skarbcem dzieł sztuki; to żywa kronika przeszłości Preston i brama do zrozumienia piękna brytyjskiej historii sztuki.
Dziedzictwo zbudowane na wizjonerskiej filantropii:
Początki muzeum sięgają niezwykłego testamentu Harrisa, w którym zapisał on kwotę 300 000 funtów—oszałamiającą sumę w tamtym czasie—przeznaczoną na utworzenie biblioteki publicznej, muzeum oraz galerii sztuki. Ta pierwotna inwestycja położyła fundamenty pod to, co stało się jedną z najcenniejszych instytucji kulturalnych w Lancashire.
Neoklasycystyczny przepych:
Zaprojektowana przez lokalnego architekta Jamesa Hibberta elewacja budynku ucieleśnia elegancję stylu neoklasycznego, celowo kontrastując z dominującym w okresie jego budowy neogotykiem. Symetryczna fasada i wyrafinowane detale mówią wiele o aspiracjach społeczeństwa wiktoriańskiego—pragnieniu ładu, piękna i intelektualnego postępu.
Główna hala wznosi się majestatycznie na ponad 36 metrów, będąc zapierającym dech w piersiach osiągnięciem inżynierii, które natychmiast urzeka odwiedzających. Przestrzeń tę dominuje monumentalne wahadło Foucaulta—fascynująca demonstracja ruchu obrotowego Ziemi—oraz gipsowe odlewy klasycznych fryzów, które przenoszą widzów do czasów chwały starożytnej Grecji i Rzymu. Ponad wszystkim, na ścianach wyryto słowa stanowiące esencję etosu muzeum: „Dla literatury, sztuki i nauki” oraz „na ziemi nie ma nic wielkiego poza człowiekiem: w człowieku nie ma nic wielkiego poza umysłem”.
Różnorodna kolekcja rzucająca światło na ruchy artystyczne
Kolekcja Harris Museum szczyci się ponad 800 obrazami olejnymi—to niezwykłe zgromadzenie reprezentujące szerokie spektrum stylów i nurtów artystycznych. Wśród luminarzy, których dzieła zdobią te sale, znajdują się Richard Ansdell, George Frederick Watts, Lawrence Alma-Tadema, Stanley Spencer, Lucian Freud, Ivon Hitchens, Graham Sutherland, Anthony Devis oraz Reginald Aspinwall—artyści, którzy z niespotykaną biegłością i wrażliwością uchwycili ducha swoich czasów. Co więcej, Galeria Ceramiki i Szkła prezentuje wykwintne brytyjskie dzieła ceramiczne i szklane, odzwierciedlające tradycje sztuki dekoracyjnej wiktoriańskiej Brytanii.
Najważniejsze skarby:
Nie można pominąć portretu Johna Orlebar z 1740 roku autorstwa Arthura Williama Devisa—mistrzowskiego przedstawienia arystokratycznej elegancji. Warto również zgłębić nastrojowe akwarele Thomasa Wade'a, takie jak „A Stitch in Time” i „Waiting”, które oddają esencję życia domowego i wiktoriańskiej wrażliwości.
Ukryty skarb Lancashire:
Być może najbardziej niezwykłym odkryciem muzeum jest kompletny szkielet łosia z Poulton—mammutowego okazu sprzed 13 500 lat, odnalezionego w Lancashire, któremu towarzyszą dwa wykonane przez człowieka groty—dowód na najwcześniejszą obecność ludzkości w tym regionie.
Trwające renowacje: Reinterpretacja artystycznej przyszłości Preston
Obecnie, w ramach projektu „Harris Your Place”, muzeum przechodzi transformacyjne renowacje, przygotowując się do powitania nowego pokolenia odwiedzających z odświeżonym doświadczeniem kulturalnym. Choć główny budynek pozostaje tymczasowo zamknięty do wiosny 2025 roku—a Biblioteka Harris kontynuuje swoją kluczową rolę w Preston Guild Hall przy Lancaster Road, PR1 1HT—warto śledzić media społecznościowe i stronę internetową instytucji, aby być na bieżąco z nadchodzącymi wystawami i wydarzeniami.
Harris Museum & Art Gallery to nie tylko muzeum; to zaproszenie do zanurzenia się w artystycznym sercu Lancashire i kontemplacji nieprzemijającej potęgi piękna oraz intelektu.
