ადრეული ცხოვრება და სწავლება
Judith Jans Leyster, ქალ მხატვართა შორის ერთ-ერთი გამორჩეული პერსონაჟი, 1609 წლის ივლისში, ჰარლემში, ნიდერლანდებში დაიბადა. იგი იან ვილემსზ ლეისტერის მრ第八 შვილი იყო, რომელიც თავდაპირველად ქსოვილის დამამზადებელი იყო, მოგვიანებით კი ლუდის მწარმოებელი გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი სწავლების პროცესი დეტალურად არ არის დოკუმენტირებული, არსებული ვარაუდით, მხატვრობის ხელოვნება მან ჰარლემში მომუშავე პატივსაცემ ოსტატს, ფრანს პიტერსზ დე გრებერსწავლა.
კარიერა ხელოვნებაში
ლეისტერის პირველი ცნობილი ავტოგრაფიული ნამუშევრები, „სერენადა“ და
„მხიარული მოთვინიებული“, 1629 წელს თარიღდება, როდესაც იგი სულ რაღაც ოცი წლის იყო. 1633 წლისთვის იგი ჰარლემის წმინდა ლუკას გილდიის წევრი გახდა, რაც მას ამ პრესტიჟული ორგანიზაციის ერთ-ერთ პირველ ქალ მხატვრად აქცევდა.
შესანიშნავი ნამუშევრები და თანამშლელობა
ლეისტერის შემოქმედების გამორჩეულ ნაწარმოებებს შორისაა:
- ავტოპორტრეტი (დაახლ. 1633 წ.), რომელიც ამჟამად ვაშინგტონში, ეროვნულ სახელოსნებოში ინახება და შესაძლოა გილდიის წინაშე მისი წარდგენის ნამუშევარი ყოფილიყო;
- ორი ილუსტრაცია 1643 წლის ტულিপების შესახებ წიგნისთვის, რაც მის მრავალფეროვან ნიჭს წარმოაჩენს;
- 1652 წლის პორტრეტი და 1654 წლის Still Life (ნატურმორტმა), რომლებიც 21-ე საუკუნეში კერძო კოლექციაში აღმოჩნდა და მის მარადიულ ოსტატობაზე მეტყველებს.
თანამშლელობა იან მიენსე მოლენაერთან: 1636 წელს ლეისტერი დაქორწინდა იან მიენსე მოლენაერზე, რომელიც უფრო პროლიფური მხატვარი იყო. მათ ერთად იმუშავეს, ჰარლემში საერთო სტუდიით სარგებლობდნენ და ხუთი შვილი ჰყავდათ.
მემკვიდრეობა და ხელახალი აღმოჩენა
მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვეებით მაღალ შეფასებას ღირს, 1660 წელს ლეისტერის გარდაცვალების შემდეგ მისი შემოქმედება დიდწილად დაივიწყა. მხოლოდ 1893 წელს აღმოჩნდა იგი ხელახლა და მეცნიერებმა მისი ნამუშევრების სწორი ავტორობა შეძლეს. დღეს მისი ტილოები ჰოლანდიის ოქროს ხანის უმნიშვნელოვანეს წვლილად ითვლება.
დასკვნა
17-ე საუკუნის ნიდერლანდებში, ქალი მხატვრის, იულით ჯანს ლეისტერის გამბედავმა კარიერამ ხელოვნების ისტორიაში წარუშლელი კვალი დატოვა. მისი ხელახალი აღმოჩენა და აღიარება მისი მარადიული ნიჭისა და ხელოვნებაში ქალთა როლის შეცვლილი აღქმის დასტურია.
მუზეუმის სახელი: ეროვნული სახელოსნებო, ვაშინგტონი, აშშ.
