მორის ლუი

ადრეული ცხოვრება და განათლება

• დაბადება: მორის ლუის ბერნშტეინი, 28 ნოემბერი, 1912 წელი, ბალტიმორი, মერილენდი
• მშობლები: ლუის ბერნშტეინი (ავეჯის გამყიდველი) და სესილია ლაკმან ბერნშტეინი.
• განათლება: სწავლობდა ბალტიმორის საჯარო სკოლებში; মერილენდის ხელოვნებისა და გამოყენებითი ხელოვნების ინსტიტუტი (ახლანდელი MICA), 1სწავლობის პერიოდი: 1929-1932 წწ. ხარისხი არ დასრულებულა.
• ადრეული გავლენები მოიცავდა ევგენი სპერერსა და პოლ სეზანსს.
• ხელოვნებისადმი ადრეულმა ინტერესმა გამოავლინა, რაც ოჯახის მხარდაჭერას ჰქონდა ბალტიმორში შეზღუდული შესაძლებლობების მიუხედავად.

ხელოვანად ჩამოყალიბება და საკვანძო გავლენები

• <1930-იანი წლები: მხატვრობის პარალელურად სხვადასხვა სამუშაოს ასრულებდა თავის გამოსაკვეთად (ბოსტნეულის ჭიდა, სარეცხისការ, Gallup Poll-ის კვლევა).
• <1934-1936: მონაწილეობდა ხელოვნების საჯარო სამუშაოების პროექტში (Public Works of Art Project) სამ სვერდლოფის ხელმძღვანელობით.
• <1936-193ტი: გადავიდა ნიუ-იორკში; ექსპერიმენტებს ატარებდა სიკეროს სახელოსნოში.
• <Magna Paint-ის აღმოჩენა (1948): გარდამტეხი მომენტი – ლუისმა დანერგა Magna-ს ტილო, ახლად შექმნილი ზეთოვანი აკრილის საღებავი, რომელიც ლეონარდ ბოკურმა და სემ გოლდენმა სპეციალურად მისთვის შექმნეს. ამან მისი ნამუშევრებისთვის მეტი დენადობა და გამჭვირვალობა უზრუნველყო.
• <ჰელენ ფრანკენთალერის გავლენა: 1953 წელს, ლუისი და კენეთ ნოლანდი ეწვიეს ფრანკენთალერის სტუდიას და ღრმად მოხიბლულნი დარჩნენ მისი ლაქოვანი ტილოებით (განსაკუთრებით ნამუშევრით "Mountains and Sea"). ამან შთაგონა მათ დენადი და ლაქოვანი ტექნიკების ექსპერიმენტებისთვის.

ფარდისებრი ტილოები და ფეროვანი ველის (Color Field) ინოვაციები

• <დამწიფებული "ფარდისებრი" ტილოები (1954): დახასიათებულია გამჭვირადმელ ფერების გადაჯაჭვული, ზეරტყობინებული ფენებით, რომლებიც დაღვარულია და ლაქოვანია წინასწარ დამუშავებულ ან დაუმუშავებელ ტილოზე.
• <ტექნიკა: უკიდურესად განზავებული საღებავი დაიტანებოდა დაუმუშავებელ, დაუჭიმულ ტილოზე, რაც მას საშუალებას აძლევდა ფერად ფარდები შეექმნა დაღმართულ ზედაპირზე დენადობის შედეგად. ამან გამორიცხა ფუნჯის კვალი და ხაზგასმული გახადა სიტესტურობა (flatness).
• <Color Field Painting: ლუისი გახდა ფეროვანი ველის (Color Field) მხატვრობის ცენტრალური ფიგურა, რომელიც ამარტივებდა გამოსახულ სივრცეს და აქცენტს აკეთებდა ინტენსიური ფერის ბრტყელ სიბრტყეებზე. იგი წარმოადგენდა ვაშინგტონის ფეროვანი სკოლის (Washington Color School) მოძრაობას.
• <სერიები და სტილები: "ფარდისებრი" ტილოების გარდა, მან შეისწავლა ისეთი სერიები, როგორიცაა ფლორალური, სვეტები (1960), გაშლილი (1960-61) – რომელიც მოიცავს გაუმჭვირვალე ფერის ნაკადებს – და ზოლოვანი ტილოები (1961-62).

მთავარი მიღწევები და ისტორიული მნიშვნელობა

• <Color Field Painting-ის პიონერობა: ლუისი აღიარებულია ფეროვანი ველის მხატვრობის მთავარ ინოვატორად, კენეთ ნოლანდისა და ჰელენ ფრანკენთალერის მსგავსად.
• <გავლენა აბსტრაქტულ ექსპრესიონზმზე: მისმა ნამუშევრებმა გააფართოვა აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის საზღვრები, რადგან აქცენტი გადაიტანა ჟესტისა და კომპოზიციის ნაცვლად ფერსა და სიტესტურობაზე.
• <Washington Color School: ამ გავლენიან მოძრაობაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეეტანა, რომელიც მხატვრობის რედუქციულ მიდგომას ეფუძნებოდა.
• <ნამუშევრების განადგურება: აღსანიშნავია, რომ ლუისმა 1955-დან 1957 წლამდე ბევრი თავისი ტილო გაანადგურა, რაც მისი შემოქმედების კრიტიკულ თვითშეფასებაზე მიუთითებს.
• <მემკვიდრეობა: მისი აქცენტი ფერზე, სიტესტურობასა და საღებავის მატერიალურობაზე დღემდე ახდენს გავლენას თანამედროვე ხელოვანებზე.

მოგვიანებითი წლები და გარდაცვალება

• ლუისი პროლიფურად აგრძელებდა შემოქმედებას სიკვდილამდე.
• <გარდაცვალება: გარდაიცვალა 7 სექტემბერი, 1962 წელს, ვაშინგტონში, 49 წლის ასაკში.
• <სამგლოვიარო გამოფენა (1963): მისი გარდაცვალების შემდეგ, მალევე, სოლომონ რ. გუგენჰაიმის მუზეუმში ჩატარდა მნიშვნელოვანი გამოფენა.
• <რეტროსპექტიული გამოფენები: მას მოჰყვა მსხვილი რეტროსპექტიული გამოფენები ბოსტონის ხელოვნების მუზეუმში (1967) და ვაშინგტონის ეროვნულ სახელოსნოში (1976).